“Wilsverklaring: het gaat niet alleen om wát je schrijft, maar met name hóe je het vastlegt”
Waarom zou je nadenken over een wilsverklaring?
Stel je voor: je belandt in het ziekenhuis na een ongeluk of je wordt plotseling ernstig ziek. Op dat moment is het voor je naasten en zorgverleners van groot belang om te weten wat jouw wensen zijn. Wil je gereanimeerd worden? Hoe kijk je aan tegen kunstmatige beademing of levensverlengende behandelingen? Dit soort vragen raken aan je diepste overtuigingen. Een wilsverklaring geeft jou de mogelijkheid om daar nu al duidelijkheid over te scheppen.
Toch draait het niet alleen om wat er in de verklaring staat. De vorm waarin je jouw wensen vastlegt – papier of digitaal – bepaalt of die verklaring op het juiste moment bruikbaar is.
Hoe leg je je wensen vast, op papier: tastbaar en persoonlijk
Veel mensen beginnen met een papieren versie. Je schrijft iets op, misschien zelfs met de hand. Dat voelt dichtbij, intiem en persoonlijk. Voor familie kan jouw handschrift een grote emotionele waarde hebben. Een papieren document kun je letterlijk overhandigen aan je partner of kinderen.
Maar er zijn ook nadelen: papier raakt kwijt, is snel verouderd, wordt ze niet geactualiseerd of verdwijnt in een la. Hoe weet de arts dat het getoonde exemplaar echt de ‘laatste” is? In een crisissituatie weten artsen of naasten vaak niet waar ze het moeten zoeken. Daardoor blijft een papieren verklaring regelmatig ongebruikt, hoe goed de inhoud ook is.
Of digitaal: praktisch en actueel, zekerheid
Digitale wilsverklaringen spelen in op de behoefte aan toegankelijkheid en actualiteit en zekerheid. Je kunt ze eenvoudig 24/7 bijwerken als je mening verandert, jouw vertegenwoordiger kan hem ten alle tijden opvragen uit de Cloud. Je identiteit staat 100% zekerheid vast. Ze zijn beter te delen met artsen of instanties. Er is inzicht in jouw historie en vaak is een video ter verduidelijking van je schriftelijke verzoeken een integraal onderdeel. Dat geeft artsen extra duidelijkheid en zekerheid. Sommige platforms zorgen ervoor dat jouw verklaring direct zichtbaar is in medische dossiers. Dat betekent dat een arts bij spoed niet eerst hoeft te raden of te zoeken: de informatie staat klaar.
Zelf doen of laten doen?
Hoe je de verklaring opstelt, speelt ook een rol:
- Zelf schrijven (papier): heel persoonlijk, maar vaak juridisch en medisch onvolledig.
- Zelf digitaal, met hulp van bijvoorbeeld ChatGPT: handig voor structuur, inspiratie en formulering, maar de verantwoordelijkheid ligt bij jou. Zo’n tekst is niet automatisch rechtsgeldig. Hoe controleer je of ChatGPT het juist heeft?
- Professioneel laten vastleggen (notaris, arts of erkend platform): zorgt voor helderheid, juridische zekerheid en herkenning in de zorgpraktijk. Dit verhoogt de kans dat jouw wensen serieus genomen en kunnen en mogen worden uitgevoerd.
Voorbeelden uit de praktijk:
Neem het verhaal van Jan, 72 jaar. Hij schreef zijn wilsverklaring en een euthanasieverzoek met de hand. Hij vertelde zijn kinderen van de wilsverklaring die hij had geschreven. Toen hij 6 jaar later met een hartstilstand in het ziekenhuis belandde, kon men het document niet vinden. Zijn kinderen vonden het pas maanden later. De verklaring had hem destijds kunnen beschermen tegen een behandeling die hij niet wilde.
Daartegenover staat Anja, 54 jaar. Zij registreerde haar wilsverklaring digitaal in de Cloud bij een platform dat gekoppeld is aan haar huisarts. Toen ze onverwachts op de IC belandde, kreeg haar benoemde vertegenwoordiger automatisch een seintje, kon de wilsverklaring direct oproepen en bespreken met de artsen. Zo konden artsen meteen haar voorkeuren inzien. Haar familie hoefde niet te twijfelen of discussiëren. Zekerheid, rechtsgeldig en voldeed aan alle vereisten. Anja’s 'stem' was helder en direct aanwezig.
Het belang van bruikbaarheid
Deze voorbeelden laten zien dat een wilsverklaring pas kracht heeft als hij gevonden, begrepen en gebruikt kan worden op het moment dat het ertoe doet. De inhoud is belangrijk, maar zonder de juiste vorm en toegankelijkheid verliest die inhoud waarde.
Kortom, het gaat niet alleen om wat je opschrijft, maar vooral om hoe je dat doet welk voordeel de gekozen vorm biedt.
- Papier: sterk in emotie en symbolische waarde.
- Digitaal: sterk in bruikbaarheid, actualiseerbaarheid en toegankelijkheid.
De beste oplossing? Benut de voordelen die internet en de Cloud bieden. Wil je ook een kopie op papier van de digitale variant dan kan dat door het als Pdf te bewaren en te printen. Dan heb je het beste van 2 werelden.
Denk vandaag nog na: hoe leg jij je wensen vast – en vooral, hoe zorg je dat ze morgen gevonden en gebruikt kunnen worden?
